Knipsel-b35d47cc-e390-475a-a284-8bdf6811770b.PNG
Medisch specialistische zorg 04-10-2017

EHealthtoepassing voor jonge astmapatiënten heeft grote impact

“Ik wil zorg leveren zoals ik die zelf zou willen krijgen. Een zorgverlener moet zich kunnen verplaatsen in de positie van de ouders en de patiënt.” Dit zegt Peter Merkus, kinderlongarts bij het Radboudumc Amalia Kinderziekenhuis, als we hem spreken over het succesvolle eHealthproject ‘Luchtbrug’ voor kinderen met astma. Merkus en in tweede instantie ook zijn collega Jolt Roukema zijn de initiatiefnemers van dit landelijke project waarbij kinderen met astma een deel van de zorg thuis ontvangen in plaats van in het ziekenhuis. Daarbij krijgen ze ondersteuning van VGZ.

De uitspraak van Merkus illustreert een van de belangrijke kenmerken van Luchtbrug; de patiënt staat centraal. Dat gebeurt met behulp van een website waar de jonge patiënten onder meer vragen kunnen stellen aan hun eigen arts en verpleegkundige. Maar het belangrijkste is de regelmatige attendering die ze krijgen om via de site of de bijbehorende app een vragenlijst over hun ziekte in te vullen. “En dat doen ze trouw, want als patiënten de vragenlijst telkens invullen hoeven ze minder vaak naar het ziekenhuis te komen. Dat is een goede beloning”, ervaart Merkus. “Bovendien zien we dat deze monitoring resulteert in een betere astmacontrole door het regelmatig invullen van de vragenlijst. Voorheen hadden we alleen de momentopname tijdens het spreekuur in het ziekenhuis en was de patiënt ruim 350 dagen per jaar uit beeld. Het invullen van de vragenlijst bevordert ook de therapietrouw doordat patiënten via de maandelijkse reminder beter beseffen: ik moet er zelf ook wat aan doen.” Een van zijn patiënten beaamt dat: “Ik vind het heel handig omdat ik minder vaak naar het ziekenhuis moet. En het helpt me met wat ik moet doen. Je moet opletten dat je wel alle puffjes gebruikt en ze niet vergeet.” Dat de patiënt centraal staat, komt ook tot uiting in de medewerking van patiëntenorganisatie Longfonds. Die heeft de subsidie gegeven die nodig was om het concept te ontwikkelen en te testen in een landelijk onderzoek, dat voorafging aan het project. In het onderzoek stond centraal of het nuttig was om een deel van de reguliere zorg te vervangen door eHealth. “Ook heeft het Longfonds input geleverd voor de website en momenteel werkt de patiëntenorganisatie aan een hele mooie app voor jongeren, die je ook de voor Luchtbrug kunt gebruiken”, vertelt Merkus.

VGZ helpt mee
Bij het ontwikkelen van Luchtbrug was het uitgangspunt: hoe kunnen we eHealth inzetten als gedeeltelijke vervanging van reguliere zorg? Die missie is geslaagd, want bij patiënten die Luchtbrug gebruiken, kan het aantal ‘standaard’ bezoeken aan het ziekenhuis verminderen. Het levert dus een bijdrage aan het zinnig en verantwoord omgaan met premiegeld dat verzekerden betalen aan de zorgverzekeraar. Zorgverzekeraar VGZ draagt Luchtbrug een warm hart toe en ondersteunt het ziekenhuis en het opschalen van dit initiatief op verschillende manieren. “We hebben met het Radboudumc een meerjarenafspraak afspraak gemaakt over zinnige zorg,” vertelt Jacqueline Batenburg, Innovatiemanager bij VGZ. “Daarbij bieden we het ziekenhuis comfort om good practices die bijdragen aan zinnige zorg, uit te testen en vervolgens op te schalen naar andere ziekenhuizen. Om dit doel te realiseren hebben VGZ en het Radboudumc gezamenlijk een zogenaamd ‘Betaalbaar Beter’ team opgericht. Medisch specialisten kunnen bij dit team goede ideeën en voorbeelden die bijdragen aan zinnige zorg, indienen en pitchen. Het team bespreekt en beoordeelt de ideeën vervolgens. Zo wordt onder andere bekeken of de kwaliteit van zorg verbetert, of het initiatief leidt tot (zorg)kostenbesparing en of het initiatief na succesvolle afronding breder te implementeren is in Nederland.”

Opschalen
Een belangrijke rol van VGZ in een dergelijk traject zit in het zogenoemde opschalen. In dat stadium zit momenteel ook Luchtbrug. Het project loopt in het Radboudumc sinds 2011 en omvat een gerandomiseerd onderzoek en een implementatie-onderzoek in meer dan 10 andere ziekenhuizen. Nu is het tijd om Luchtbrug bij zoveel mogelijk ziekenhuizen te promoten en uiteindelijk te implementeren in de reguliere zorg. De twee betrokken kinderlongartsen van het Radboudumc Amalia Kinderziekenhuis hebben Luchtbrug-projectleider en kinderarts in opleiding Lara van den Wijngaart gevraagd om als heuse ambassadeurs van Luchtbrug de boer op te gaan. Inmiddels heeft het Luchtbrug-team contact met zo’n 20 van hun collega’s in andere ziekenhuizen om ze enthousiast te maken. “Er waren al meer dan 10 ziekenhuizen bekend met Luchtbrug omdat ze meewerkten aan de 2 eerdere studies. Daar stond geen vergoeding van de zorgverzekeraar tegenover. Met ziekenhuizen die Luchtbrug willen implementeren, bekijkt VGZ op welke wijze de vergoeding voor de ‘bemensing’ van de website geregeld wordt. Dat gaat bijvoorbeeld over het onderhoud van de site en de kosten voor een licentie.” Bovendien maakt VGZ het momenteel financieel mogelijk dat Luchtbrug een fulltime projectleider heeft. De medische kartrekker Lara van den Wijngaart van Luchtbrug geeft invulling aan deze projectleidersrol. “Zonder de impuls van VGZ is het professionaliseren en opschalen van dit project niet mogelijk”, stelt Merkus. Jacqueline Batenburg van VGZ ondersteunt deze stelling: “Wij geloven in betere zorg voor de patiënt tegen lagere kosten en Luchtbrug is daar een mooi voorbeeld van.”

Cultuurverandering
Inmiddels ervaart de bevlogen arts samen met zijn team, dat de impact van het project groot is. “Het brengt een heel andere manier van werken met zich mee. Op de poli delegeren we meer taken aan de longverpleegkundige en de activiteiten in het ziekenhuis bouwen we af, terwijl we de monitoring thuis intensiveren. Het is een cultuurverandering. Dit zet de deur open voor vergelijkbare toepassing bij andere aandoeningen.” Hij geeft aan dat hij enthousiast is en blijft omdat anderen dat ook zijn. Bovendien wordt het project steeds groter en professioneler. “Het wordt steeds serieuzer. We denken nu zelfs aan het opzetten van een speciaal bureau, in het geval Luchtbrug inderdaad landelijk zijn beslag krijgt”, besluit Merkus.

Bekijk hier een filmpje over Luchtbrug.