preventie stappenteller-923edb01-9107-4d4e-bd34-b53fcce5d4a2.jpg
Eerstelijnszorg 22-11-2018

Preventie in de praktijk: leefstijlcoaching helpt mensen duurzaam aan gezondere leefstijl

Een intensieve begeleiding bij het aanleren en volhouden van een gezondere leefstijl voor mensen die risico hebben op een chronische aandoening. Zorgverzekeraar CZ stond aan de wieg van deze leefstijlcoaching die vanaf volgend jaar vergoed wordt uit de basisverzekering onder de noemer Gecombineerde Leefstijlinterventie, kortweg GLI. Daar ging een lange weg aan vooraf.

Preventie is geen nieuwe aanspraak binnen de Zorgverzekeringswet. Al in 2009 concludeerde het Zorginstituut dat de GLI effectieve zorg is bij gewichtsgerelateerde gezondheidsrisico’s en daarom in het basispakket thuishoort. Maar het ontbrak zorgaanbieders en zorgverzekeraars destijds echter aan voldoende duidelijkheid over de inhoud en omvang van de GLI om tot daadwerkelijk zorgaanbod te komen. CZ startte daarom in 2014 samen met de universiteiten van Tilburg en Maastricht een pilot met het Coaching op Leefstijl-programma (CooL). Dat leidde uiteindelijk tot vergoeding van GLI in het basispakket vanaf volgend jaar.

Maatwerk
In ongeveer 7 maanden doorlopen de deelnemers aan het CooL-programma 4 individuele en 8 groepsbijeenkomsten om te komen tot een gezondere leefstijl. Samen met de leefstijlcoach bekijken ze welke veranderingen in leefstijl effect hebben. Denk hierbij aan voeding, beweging, slaap en ontspanning. Hierna krijgen deelnemers de mogelijkheid om een onderhoudsprogramma te volgen. De leefstijlcoach ondersteunt deelnemers om hun gedrag te veranderen in maximaal 2 jaar. De huisarts, praktijkondersteuner of eventueel de internist blijven ondersteunen op de achtergrond. Het gaat dus om meer dan bijvoorbeeld een specifiek dieet. Het leefstijlprogramma is echt maatwerk.

Duurzame gedragsverandering
Bij evaluatie van de driejarige pilot lieten resultaten zien dat deelnemers erin slagen hun leefstijl aan te passen en dit ook nog na 2 jaar volhouden. Een groot deel van de groep heeft na het programma een lager gewicht, zelfs nog na 2 jaar. Deelnemers voelen zich fitter en geven aan een verbetering in ervaren gezondheid te hebben. “In het programma ligt het accent op duurzame gedragsverandering” zegt Madelon Johannesma, programmamanager zorginnovatie bij CZ. “Het gaat om kleine stapjes in de dagelijkse activiteiten en voeding.” Ruthmila Riveras was deelneemster aan de pilot en bevestigt dit: ”Mijn advies? Richt je op kleine stapjes. Veel kleine successen maken samen een groot succes: in een jaar tijd ben ik 20 kilo afgevallen.” Riveras heeft diabetes en ook daarin ziet ze verbetering. “Verschillende waardes zijn verbeterd en ik spuit bijna geen insuline meer.”

Samenwerking
De deelnemer heeft voornamelijk te maken met de leefstijlcoach, maar achter de schermen gebeurt er nog veel meer. Johannesma: “Dit Coaching op Leefstijl-programma is een mooie samenwerking tussen de zorg en het gemeentelijke domein. Leefstijlcoaches werken samen met andere professionals, zoals buurtsportcoaches, en fungeren als ‘spin in het web’. Huisartsen die deelnamen aan het programma, geven aan minder tijd nodig te hebben in de spreekkamer door bij signalering van een leefstijlprobleem direct door te kunnen verwijzen naar de leefstijlcoach. Het kost dus geen tijd in de spreekkamer, maar bespaart op deze wijze juist tijd. Hierdoor kunnen we tegen acceptabele kosten blijvend gezondheidsresultaat boeken.”

Mensen die interesse hebben in leefstijlcoaching kunnen via hun huisarts een verwijzing vragen. De gecombineerde leefstijlinterventie valt vanaf 2019 in de basisverzekering. Bovendien hoeven deelnemers geen eigen risico en geen eigen bijdrage te betalen.