bekostiging langdurige zorg-1b8ef454-6cc3-42a3-963e-611f3c86efb1.jpg
Langdurige zorg 22-05-2019

Verpleeghuizen investeren 583 miljoen euro in verbeteren kwaliteit en willen bijna 10.000 extra fte medewerkers werven

De verpleeghuissector investeert dit jaar 583 miljoen euro in het verbeteren van de kwaliteit van zorg. Zorgkantoren hebben dit bedrag aan kwaliteitsplannen van zorgaanbieders in de verpleeghuissector goedgekeurd. Hiervan is €496 miljoen bedoeld voor het aantrekken van extra zorgpersoneel en € 87 miljoen voor extra investeringen in kwaliteit van zorg. Aanbieders van verpleeghuiszorg willen in 2019 (met dit budget) totaal 9.807 extra fte aan zorgpersoneel werven. Dat is een stijging van 9,4% ten opzichte van de huidige 104.130 fte. Het gaat dan vooral om extra medewerkers op niveau 1 (+ 10%), niveau 2 (+ 15%) en niveau 3 (+ 46%), bijvoorbeeld welzijnsmedewerkers, gastvrouwen of huiskamermedewerkers. Dat blijkt uit de vandaag gepubliceerde analyse van de kwaliteitsplannen van zorgaanbieders uit de verpleeghuissector in opdracht van Zorgverzekeraars Nederland (ZN).

ZN heeft de kwaliteitsplannen voor 2019 door DAAT en Arteria Consulting vanuit het perspectief van de zorgkantoren laten analyseren. Daarnaast analyseerde ZN de ingediende begrotingen bij de plannen. Zorgkantoren zijn verantwoordelijk voor de inkoop van langdurige zorg en het stimuleren van het verhogen van de kwaliteit van zorg in de verpleeghuissector. De kwaliteitsplannen geven de zorgkantoren waardevolle informatie en vormen de basis voor de (dialoog)gesprekken die zorgkantoren voeren met zorgaanbieders. De combinatie van plannen, gesprekken en locatiebezoeken geeft zorgkantoren een beeld van wat er leeft bij cliënten en zorgaanbieders in de verpleeghuiszorg. Wout Adema, directeur Zorg van Zorgverzekeraars Nederland is tevreden over de ontwikkeling die zorgaanbieders doormaken: “Er is in het algemeen een verbeterslag te zien in de beschrijving van het kwaliteitsplan. Dit geldt zowel voor de beschrijving van het proces als ook de inhoud. Dat helpt zorgkantoren om het goede gesprek te voeren met zorgaanbieders.”

Kwaliteitsbudget
In totaal is er dit jaar door het ministerie van VWS 600 miljoen euro beschikbaar gesteld om de kwaliteit van de verpleeghuiszorg te verbeteren. Van dit bedrag kan 85% geïnvesteerd worden in het aantrekken van nieuw zorgpersoneel en is 15% bedoeld voor investeringen in kwaliteit. De zorgaanbieders konden deze kwaliteitsbudgetten aanvragen door in de kwaliteitsplannen gegevens aan te leveren over de voorgenomen bestedingen van dit budget. ZN gaf eerder dit jaar aan dat zorgkantoren tevreden waren over de ingediende kwaliteitsplannen. De zorgkantoren hebben de plannen beoordeeld en grotendeels goedgekeurd, totaal voor 583 miljoen euro.

Verbeterslag qua vorm en inhoud
Plannen hebben aan kwaliteit gewonnen ten opzichte van 2018, zowel qua vorm als qua inhoud. Zorginkopers  vinden de plannen en de verbeterparagrafen transparanter dan vorig jaar, er is meer ruimte voor reflectie. Net als in 2018, zien de zorginkopers grote diversiteit in de plannen en een verschil in de mate van concreetheid. Ook de verbetercyclus is in verschillende mate in de plannen aanwezig. De zorginkopers geven aan dat in 2019 in veel gevallen meer cliënten, cliëntenraden en medewerkers betrokken zijn geweest bij het opstellen van de verbeterplannen. Vorig jaar zagen de zorginkopers een meer ‘top - down’ benadering. Een zorginkoper: ”Ten opzichte van 2018 is vaker gekozen om de cliëntenraad aan het begin van het traject te betrekken in plaats van achteraf instemming te vragen over het kwaliteitsplan”.

Inspirerende voorbeelden
Zorginkopers hebben tal van inspirerende voorbeelden gezien in de kwaliteitsplannen. Om de kwaliteit van leven van de cliënten te vergroten zijn er plannen voor: “het samen koken met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt” of ”een chip in het incontinentiemateriaal zodat cliënten op het goede moment verschoond worden”. Daarnaast worden voorbeelden genoemd over het aanbod van zorg, zoals “dagbestedingsactiviteiten gericht op mannen, omdat zij andere interesses hebben dan vrouwen” of “het bezoeken van de cliënt voordat hij of zij verhuist naar een intramurale woning”. Voor de ontwikkeling van medewerkers worden nieuwe vormen van leren genoemd, zoals inzet van webinars en ‘undercovernurse’. Andere inspirerende voorbeelden richten zich op het begeleiden van medewerkers. Een voorbeeld hiervan is ”het werken met een buddysystematiek voor nieuwe medewerkers om te voorkomen dat zij het gevoel krijgen in het diepe te worden gegooid”. Met betrekking tot de personeelssamenstelling is een ‘out of the box’ voorbeeld: “Een zorgaanbieder koppelt het kwaliteitskader aan de arbeidsmarktproblematiek van ouderen in de regio. Voor de inzet van meer toezicht op huiskamers wordt de oplossing gezocht bij een welzijnsorganisatie. Zo ontstaat er een win-win situatie: werkloze vrouwen van 50plus vinden weer een baan en er zijn meer medewerkers aanwezig in de huiskamer”. Op het gebied van technologie en eHealth worden voorbeelden genoemd met vooral het doel om de eigen regie van de cliënt te vergroten: zoals “het verder ontwikkelen van leefcirkels, waarin bewoners vrijer kunnen voortbewegen” of “het gebruik van sensoren in kleding”. Andere voorbeelden gaan over het verbeteren van de veiligheid door de inzet van een ”rollator robot” of “het op een andere wijze inzetten van personeel door beoordeling op afstand via Google glass”. Deze voorbeelden worden verzameld in een database. De voorbeelden kunnen zorginkopers helpen om zorgaanbieders, met wederzijds goedvinden, met elkaar in contact te brengen om kennis te delen. Zorgkantoren willen graag een verbindende rol spelen om zo een continue proces van leren en verbeteren (ook bij henzelf) te stimuleren.

Rol zorgkantoren bij inkoop langdurige zorg
In de Kwaliteitskaders voor de Gehandicaptenzorg en Verpleeghuiszorg is afgesproken waar de kwaliteit van de zorg aan moet voldoen. Daardoor kunnen zorgkantoren veel meer kwaliteitsinformatie betrekken bij de zorginkoop in plaats van vooral op het budget te letten. Zorgkantoren herkennen zich niet (volledig) in de conclusies van de Rekenkamer die onlangs in een rapport constateerde dat zorgkantoren te weinig informatie krijgen om de kwaliteit te beoordelen. Adema: “Naast cijfers over kwaliteit, is voor zorgkantoren vooral de dialoog met zorgaanbieders en cliënten/cliëntenraden van belang: door het juiste gesprek te voeren willen zorgkantoren een hogere zorgkwaliteit stimuleren, die nadrukkelijk uitgaat van de wensen en behoeften van cliënten. De clienttevredenheid is hierbij een belangrijke graadmeter.”

Wensen 2020
Voor de plannen voor 2020 hebben de zorgkantoren nog wel een paar wensen. Volgend jaar zien zorginkopers graag terug waar de zorgaanbieder per thema staat en welke stappen nog ondernomen moeten worden om het gewenste niveau per thema te bereiken. De zorginkopers zien daarnaast graag dat zorgaanbieders meer aandacht hebben voor innovatie en de inzet van technologie Technologie kan helpen om de zorg toch op goed niveau te houden en voldoende tijd te hebben voor de cliënt. Tot slot is een genoemd aandachtspunt voor 2020 het formuleren van concrete (SMART) doelen: wat wil een zorgaanbieder exact met de extra activiteiten/investeringen bereiken?

Download de Analyse kwaliteitsplannen verpleeghuizen en de infographic. Op de site van Waardigheid en trots staat een interview met Marjon Schoneveld (ZN), Sanne van Aarle (zorgkantoor CZ) en Willemijn Peters (zorgkantoor VGZ) over  de kwaliteitsplannen.