Thuiszorg-1f94388e-ff6c-48e3-b8d8-11730113ca45.jpg
Zorgverzekering 09-09-2019

ZN: arbeidsmarkt de komende jaren een van de grootste uitdagingen voor de zorg

Het groeiende tekort aan medewerkers is een van de grootste uitdagingen voor de gezondheidszorg de komende jaren. Want zorg is mensenwerk en voor goede zorg zijn professionele, betrokken en gemotiveerde zorgverleners een absolute voorwaarde. Als die mensen er niet zijn, kunnen zorgverzekeraars hun verzekerden niet altijd toegang garanderen tot goede zorg, en dat is wel hun kerntaak. Het gevaar is bovendien dat we met elkaar in een neerwaartse spiraal komen: door het personeelstekort neemt de werkdruk voor individuele medewerkers toe, waardoor ze hun werk minder goed kunnen doen, waardoor het weer minder aantrekkelijk wordt om in de zorg te (blijven) werken.

Hoe doorbreken we die spiraal? Met een zak geld? Was het maar zo simpel, zou ik bijna zeggen. Natuurlijk hebben medewerkers in de zorg recht op een goede beloning, daarvoor is ook ruimte gemaakt in de contracten tussen zorgverzekeraars en aanbieders. Maar ik vrees dat extra geld – als dat er zou zijn – de spiraal alleen maar zou versterken. Omdat de zorg niet de enige sector is met dit soort problemen, denk bijvoorbeeld aan het onderwijs. Het lijkt mij erg onverstandig dat maatschappelijk belangrijke sectoren hier met elkaar de concurrentie aangaan. En datzelfde geldt voor de zorg zelf: daar kan bijvoorbeeld ook concurrentie ontstaan tussen ziekenhuiszorg en de ouderenzorg. Een betere beloning voor de één zou de personeelsproblemen bij een ander kunnen vergroten.

En toch ook maar even: geld moet ergens vandaan komen. Het grootste deel van de zorgkosten bestaat uit personeelskosten. Als we de salarissen in de zorg extra zouden willen verhogen, heeft dat direct gevolgen voor onze zorgpremie. En zoals De Telegraaf eerder berichtte, verwacht het kabinet dat die premie volgend jaar toch al omhoog moet. Vanwege bijvoorbeeld het groeiend aantal ouderen dat zorg nodig heeft. En door dure geneesmiddelen. Extra geld kan dus niet de oplossing zijn.

De opleiding van zorgverleners is wel een belangrijk aandachtspunt. Er is in ons land een stijgend tekort aan bijvoorbeeld verpleegkundigen, operatieassistenten en tandartsen. De opleidingen en de zorgaanbieders moeten het gebrek aan opleidings- en stageplekken hiervoor zo snel mogelijk wegnemen.

Maar zorgverzekeraars denken dat vooral het slimmer organiseren van de zorg een belangrijke sleutel is. Door betere samenwerking in de wijk, bijvoorbeeld. Door nieuwe technologie (e-consult) die het werk van professionals kan verlichten én efficiënter kan maken. Door betere ict-systemen die onnodige administratie wegnemen en zorgen dat er meer tijd is voor de patiënt of tijd voor meer patiënten.

En bij dat laatste ligt misschien wel de kern. Mensen die kiezen voor een beroep in de zorg, zijn doorgaans zeer gemotiveerde professionals. Ze moeten de ruimte krijgen om zich écht op hun vak te concentreren, zich te ontwikkelen en daarbij het vertrouwen krijgen dat ze als professionals verdienen. Dat vraagt om lef bij alle partijen in de zorg, om verandering van cultuur en werkwijze. Waar regelgeving of andere belemmeringen in de weg staan, moeten die worden aangepakt. Zorgverzekeraars zien het ook als hun verantwoordelijkheid om deze handschoen samen met alle betrokkenen op te pakken. Zodat we kunnen blijven rekenen op gemotiveerde zorgprofessionals, want die hebben we keihard nodig.

Deze bijdrage van Zorgverzekeraars Nederland verscheen op zaterdag 7 september 2019 in De Telegraaf (download hier een PDF met het originele artikel).

Download
hier de brief die wij, namens de zorgverzekeraars, in mei aan de Tweede Kamer hebben gestuurd.