Eerstelijn-b98da3e3-35e1-450f-9328-3956be864d14.jpg

Zorgplicht, cliƫntenstops en de noodzaak voor een nieuw bekostigingsmodel

De Zorgverzekeringswet kent een recht op zorg. Dit betekent voor de wijkverpleging dat iedere verzekerde recht heeft op verpleging en verzorging in de thuissituatie zoals verplegenden die plegen te bieden, als hij of zij daar op is aangewezen.  De zorgplicht zorgt er dus voor dat een verzekerde altijd de zorg vergoed krijgt  waar hij/zij recht op heeft.

De grote vraag die dan naar boven komt, is: waar gaat al die onrust over (dreigende) cliëntenstops in de wijkverpleging dan over? 

Voor dit jaar is er door de zorgverzekeraars in representatie zorg in gekocht. Bij de inkoop is uitgegaan van een taakstelling van het kabinet ten bedrage van ruim € 400 miljoen. Al bij voorbaat hebben zorgverzekeraars aangegeven te verwachten dat dit in 2015 niet volledig haalbaar zal zijn.  Transformatie van zorg vraagt immers tijd. Mensen moeten wennen én systemen moeten worden aangepast. Daar is een aantal jaren voor nodig. En niet alles zal in één keer goed gaan. Toch hebben zorgverzekeraars, maar ook zorgaanbieders, toegezegd aan het kabinet om zich maximaal te zullen inspannen om de € 400 miljoen bezuiniging te realiseren.

Zorgverzekeraars constateren op dit moment dat het nodig is om in bepaalde regio’s extra zorg in te kopen om aan hun zorgplicht te kunnen blijven voldoen.  Dat wordt nu gericht gedaan. Daar waar nodig stellen zorgverzekeraars extra geld beschikbaar, maar dit betekent niet dat alle zorgaanbieders per definitie extra geld krijgen voor hun overproductie. Dat wordt niet altijd gewaardeerd. Mochten deze zorgaanbieders om die reden besluiten om dan maar geen nieuwe cliënten meer op te nemen –  wat zij contractueel overigens  niet zomaar mogen doen – dan zorgen zorgverzekeraars ervoor dat hun verzekerden altijd bij een andere zorgaanbieder terecht kunnen.  Elke zorgverzekeraar kent zorgbemiddeling die mensen kan helpen bij de keuze van een zorgaanbieder. Zorgverzekeraars borgen immers dat elke verzekerde de zorg krijgt waar hij of zij recht op heeft. Zij zullen er ook voor zorgen dat er altijd wijkverpleging beschikbaar is. De zorg voor cliënten is dus niet in gevaar en zal dit ook de komende maanden niet zijn.

Wat zich nu ontspint, geeft naar mijn mening echter ook heel duidelijk aan dat de huidige manier van het bekostigen van deze zorg, platte P x Q,  aan het einde van zijn levensduur is.  We moeten toe naar een systeem waar zorgaanbieders niet beloond worden op basis van hoeveel zorg zij verlenen. Nee, er is grote behoefte aan een nieuwe bekostiging waarbij zij naar uitkomsten van zorg worden beloond. Dan staat niet meer de vraag centraal of er te veel zorg is geproduceerd en of die moet worden bijgeplust. Nee, dan stellen we de wijkverpleegkundige in staat om samen met cliënten doelgericht zorg op maat te verlenen. Pas dan krijgen we de transformatie van zorg echt op gang en is de taakstelling ook realiseerbaar.    

Mirjam Maasdam, beleidsadviseur Zorg bij ZN